Jak rozwijać potencjał edukacyjny dziecka autystycznego? - Blog Arante.pl
+48 32 729 87 11

Jak rozwijać potencjał edukacyjny dziecka autystycznego ?

 

Jesteś nauczycielem, który na co dzień pracuje z dziećmi i młodzieżą autystyczną? Mimo licznych trudności dostrzegasz w nich ukryty potencjał…jednak nie wiesz w jaki sposób go uwolnić? Przeczytaj jak rozwijać ukryte zdolności i chęć do pracy u dzieci będących w spektrum!

 

Szczególnie trudna grupa dzieci czy nieoszlifowany diament?

Uczniowie z zaburzeniem autystycznym to bardzo często dla nauczycieli szczególnie trudna grupa. Badani nauczyciele mówią:  “praca z nimi jest czasochłonna i frustrująca”.  Skąd te trudności i dlaczego tak trudno zrozumieć to zawiłe spektrum? Wspólną cechą autyzmu i zespołu Aspergera jest tzw. “triada autystyczna”, na którą składają się:

  • trudności w obrębie funkcjonowania społecznego i komunikacji,
  • specyficzne zachowania w postaci specyficznych rozwoju zabawy i zachowań stereotypowych.

Spróbujmy teraz na te trudności popatrzeć jak na szansę, jak na dzban, który jest pęknięty,ale dzięki kroplom wody, które gubi po drodze ukwieca dawno zapomnianą ścieżkę i zastanów się jak rozwinąć potencjał edukacyjny dziecka.

 

Zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej.

Nieumiejętność rozpoznawania oraz ekspresji bardziej złożonych emocji często nie pozwala na nawiązywanie kontaktów interpersonalnych. Podobnie jest również z umiejętnością odczytywania informacji, jakie niesie ze sobą ton głosu, mimika i społeczne postrzeganie przestrzeni osobistej oraz gesty. Jednak to nie wszystko! Zrozumienie przenośni  to kolejna bariera w komunikacji tych osób.

Jest to szczególnie trudne w szkole ogólnodostępnej, kiedy nauczyciel kieruje wypowiedzi do licznej klasy i ma ograniczone możliwości indywidualizacji procesu nauczania. Co możesz zrobić ? Godzina wychowawcza nie musi być nudna! Polecamy program MOC EMOCJI  , który pozwoli rozwinąć kompentencje społeczne autysty oraz poprzez zabawę zintegruje klasę.

moc emocji program

 

Zaburzenia rozwoju społecznego i emocjonalnego

Nadpobudliwość i impulsywność, która może być sprzężona z zaburzeniem, a co za tym idzie wybuchy złości i zachowania opozycyjne, jak również deficyty społeczne wynikające z niezdolności wyobrażania sobie stanu drugiego człowieka, są postrzegane jako potencjalne źródło trudnych sytuacji w klasie. Te trudne do przewidzenia zachowania to również źródło wielkiego stresu i frustracji dla nauczyciela.

 

Jak zatem dobrze zorganizować zajęcia w klasie ?

Zajęcia w klasie, powinny być tak zorganizowane, aby stworzyć okazję do uczenia relacji społecznych. Oto niektóre z tych strategii:

  • Wykorzystaj obecność innych dzieci jako źródło wskazówek, co dziecko ma robić.
  • Zachęcaj dziecko do współpracy w czasie zabawy modeluj zachowania innych dzieci w stosunku do dziecka z zespołem Aspergera.
  • Wyjaśnij, że istnieją różne sposoby poszukiwania pomocy.
  • Zachęcaj do kontaktu z potencjalnymi przyjaciółmi -zapewnij nadzór w czasie przerw.

 

nauka w szkole multimedia

 

Organizacja przestrzeni w klasie:

  • zachowanie struktury.
  • dobra organizacja.
  • wyraźne granice.
  • bliskość nauczyciela.
  • stymulacja wizualna – polecamy program PERCEPCJA WZROKOWA
  • zminimalizowanie wpływu czynników zewnętrznych, rozpraszających uwagę

 

W praktyce:

  • Uczeń siedzi daleko od miejsc, które mogą rozpraszać uwagę.
  • Blisko nauczyciela.
  • Z przodu klasy.
  • Obok sumiennego ucznia.
  • Daleko od okna, drzwi itp..
  • Pusty blat ławki.
  • Dobra organizacja pomocy.
  • Pomoce dydaktyczne w formie wizualnej. Polecamy https://www.arante.pl/gosense-funkcje-wzrokowe.html
  • Tablice z regułami, zasadami zachowania.

 

Wpływ na innych uczniów

Dzieci i młodzież autystyczna na wielu polach edukacji przejawia specjalne potrzeby. Czasami zdarzają się im zachowania trudne, które dezorganizują i przeszkadzają w nauce lub nawet zagrażają bezpieczeństwu pozostałych uczniów. Dzięki nieocenionej pomocy nauczyciela wspomagającego uczeń, u którego wiele sfer wymaga wypracowania może liczyć na dodatkowy czas, a drugi nauczyciel nie ma poczucia zaniedbywania potrzeb innych dzieci.

Nie oznacza to jednak izolacji,  ponieważ tych dwóch nauczycieli stara się krok po kroku wprowadzać ucznia z zespołem Aspergera “w świat” norm społecznych.  Czy wiesz w jaki sposób robić  to efektywnie?

Jasno ustalaj reguły obowiązujące w grupie, objaśniaj, jakie zachowanie jest dobre, a jakie złe. To bardzo ważne, gdyż dziecko takie ma duże problemy z przestrzeganiem norm społecznych w określonej społeczności, np. klasowej. Często nie zdaje sobie sprawy z tego, że to, co mówi i to, jak się zachowuje, może kogoś ranić.

Nie wystarczy mu powiedzieć, czego nie wolno robić, ale także, co w zamian za to należy uczynić, np.: „Nie wyrywaj koledze kredek z ręki, weź te, które leżą na stoliku”.

 

dziecko pisze w szkole

 

Specyficzne trudności w uczeniu się

 

Bardzo powszechnym problemem omawianej grupy osób są braki w zakresie zdolności koncentracji uwagi dowolnej, czyli umiejętności celowego i wolincjonalnego skupienia na danym obiekcie, zagadnieniu.  To kluczowy czynnik zaburzający proces uczenia się w warunkach klasy integracyjnej lub ogólnodostępnej.

Charakterystyczną cechą osób z autyzmem i zespołem Aspergera jest silne, czasami obsesyjne, przywiązanie do wykonywania niektórych czynności w określony sposób oraz trudności w zaakceptowaniu zmian zachodzących w znajomej przestrzeni. Co zrobić aby utrzymać uwagę i zainteresowanie ucznia?

  • Nagradzaj ucznia za zaangażowanie w czasie lekcji, doceń jego wysiłek.
  • Nakieruj uwagę ucznia, gdy zaczyna przejawiać niewłaściwe zachowania.
  • Używaj języka zrozumiałego dla ucznia.
  • Używaj przykładów.
  • Odwołuj się do pojęć aktualnych w środowisku uczniów oraz ich ulubionych zajęć.
  • Podawaj najważniejsze elementy lekcji w najbardziej interesujący sposób, powtarzaj je, wypisuj na tablicy.
  • Zachęcaj ucznia do zadawania pytań (im jest bardziej zaangażowane, tym więcej poświęca uwagi lekcji).
  • Stosuj pokazy, używaj pomocy wizualnych, polecamy MPP PAKIET PRZYRODNICZY
  • Używaj umownych, niewerbalnych znaków w celu przywołania uwagi uczniów i wykonywania przez nich określonych czynności np. gaszenie światła.
  • Werbalnie przywołuj uwagę, np. Patrzcie tu i słuchajcie, Kasiu, Janku…

 

Bibliografia:

  1. Antonik “Nauczyciel wobec trudności uczniów z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w warunkach szkoły integracyjnej i ogólnodostępnej. Analiza obszarów problemowych”.
  2. Ignaczewska “Nauczyciel wspomagający i asystent ucznia z autyzmem w szkole”
  3. Święcicka “Uczeń z zespołem Aspergera”

Pomoce edukacyjne – dlaczego Montessori?

Nie da się ukryć, że metoda nauczania opracowana przez Marię Montessori ciągle zyskuje na popularności. Jak grzyby po deszczu pojawiają się nowe przedszkola czy szkoły, realizujące założenia pedagogiki Montessori. Rynek oferuje też coraz więcej materiałów edukacyjnych, które stanowią inspirację do poznawania świata. Skąd ta popularność Montessori?

Jak wspierać rozwój dziecka?

Dzieci uwielbiają poznawać nieznane. Interesuje je wszystko, co je otacza. Uwielbiają gry i zabawy, są to formy aktywności, w których chętnie uczestniczą. To właśnie przez zabawy i różne ćwiczenia wykonywane wspólnie z rodzicem czy opiekunem mogą się rozwijać. Jak zatem wspierać rozwój dziecka? Przede wszystkim tak, aby był to proces przyjemny zarówno dla dziecka, rodzica, nauczyciela…

Komunikacja alternatywna: TIM vs. MÓWik. Co wybrać?

Brak możliwości uczestnictwa w procesach komunikacji niesie z sobą szereg negatywnych konsekwencji, dlatego tak ważny jest wybór odpowiedniego narzędzia, które wspiera komunikację i poprawia komfort życia. W artykule skupimy się na porównaniu programów do komunikacji alternatywnej: TIM (Things I Mean) oraz MÓWik Pro

Tego jeszcze nie wiesz o dysgrafii…

Twoje dziecko lub uczeń ma problem z pisaniem, a jego pismo jest nieczytelne i nieestetyczne? Dysgrafia, prócz niekształtnego i mało czytelnego pisma, to także inne charakterystyczne nieprawidłowości. Podpowiadamy co to jest dysgrafia? Jak ją zdiagnozować? Jak pomóc dziecku z dysgrafią? …

Share This

Udostępnij

Udostępnij swoim znajomym