Deprecated: Required parameter $location follows optional parameter $post_types in /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/monarch/monarch.php on line 3783

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/monarch/monarch.php:3783) in /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/all-in-one-wp-security-and-firewall/classes/wp-security-utility.php on line 216

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/monarch/monarch.php:3783) in /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/all-in-one-wp-security-and-firewall/classes/wp-security-utility.php on line 216

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/monarch/monarch.php:3783) in /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/all-in-one-wp-security-and-firewall/classes/wp-security-utility.php on line 216

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/monarch/monarch.php:3783) in /home/aranteblog/public_html/blog/wp-content/plugins/all-in-one-wp-security-and-firewall/classes/wp-security-utility.php on line 216
Rozw贸j emocjonalny u dzieci z autyzmem. Nauka emocji 馃槨馃槩馃榾
+48 32 729 87 11

Obdarzamy kogo艣 u艣miechem, gdy kto艣 u艣miecha si臋 do nas. Gdy jest ciemno, odczuwamy niepok贸j. Gdy kto艣 p艂acze, wsp贸艂czujemy mu, pr贸bujemy pocieszy膰. Gdy czego艣 nie chcemy zrobi膰, a kto艣 ci膮gle nak艂ania nas do zrobienia tego, z艂o艣cimy si臋. Te i wiele innych zachowa艅 dla wi臋kszo艣ci z ludzi jest typowe. Jednak s膮 te偶 osoby, kt贸re reaguj膮 nieadekwatnie do sytuacji…

S膮 takie osoby, kt贸re widz膮c kogo艣 p艂acz膮cego mog膮 odej艣膰 lub zacz膮膰 艣mia膰 si臋, kt贸re w trakcie jakiego艣 wyst臋pu zamiast zachwytu b臋d膮 krzycze膰 lub u偶ywa膰 wulgaryzm贸w, kt贸re w kontaktach z innymi osobami b臋d膮 wycofywa膰 si臋, odwraca膰, w ko艅cu, kt贸re b臋d膮 unika膰 kontakt贸w z innymi osobami, b臋d膮 w zachowaniu odznacza艂y si臋 sztywnymi wzorami post臋powania. Takie osoby z problemami emocjonalno-spo艂ecznymi s膮 w艣r贸d nas.

Dzisiejszy artyku艂 po艣wi臋cony b臋dzie osobom z autyzmem, u kt贸rych widoczne s膮 zaburzenia w zakresie emocjonalno-spo艂ecznym.

Aby jednak m贸wi膰 o tych zaburzeniach u os贸b z autyzmem, w pierwszej kolejno艣ci warto odnie艣膰 si臋 do tego, czym s膮 w og贸le emocje i dlaczego s膮 tak wa偶ne w naszym rozwoju?

CO ZNAJDZIESZ W TYM ARTYKULE?

 

Czym s膮 emocje?

Co czuje gdy - r贸偶ne emocje

Emocjami s膮: smutek, rado艣膰, l臋k, z艂o艣膰, podekscytowanie, zniecierpliwienie, itp.

Emocje 艣ci艣le powi膮zane s膮 z naszym cia艂em, kt贸remu towarzysz膮 r贸偶ne doznania np.: dr偶enie cia艂a, gdy odczuwamy strach lub podekscytowanie, pocenie si臋 d艂oni, gdy jeste艣my zdenerwowani, przyspieszone bicie serca w sytuacjach niepokoju, uczucie mrowienia w brzuchu, gdy jeste艣my podekscytowani, uczucie, 偶e mamy nogi z waty, gdy boimy si臋 czego艣 bardzo, itp.

Czyli czym s膮 w艂a艣ciwie emocje? Przegl膮daj膮c r贸偶ne strony internetowe, jak r贸wnie偶 pozycje ksi膮偶kowe znajdziemy informacj臋, 偶e emocje to nasze subiektywne odczucia i zwi膮zane z nimi reakcje i zachowania.

Dzi臋ki emocjom czujemy i reagujemy w okre艣lony spos贸b na otaczaj膮cy nas 艣wiat, podejmujemy okre艣lone dzia艂ania lub wstrzymujemy si臋 od nich.

 

Dlaczego tak istotny jest prawid艂owy rozw贸j emocjonalno-spo艂eczny?

 

Prawid艂owy rozw贸j emocjonalny wp艂ywa m.in. na:

  • 聽prawid艂owe odczytywanie emocji, intencji, my艣li innych os贸b,
  • 聽poprawne reagowanie na emocje innych os贸b,
  • 聽w艂a艣ciwe odczytywanie uczu膰 i oczekiwa艅 innych os贸b,
  • 聽poprawne nawi膮zywanie kontakt贸w z innymi osobami,
  • 聽umiej臋tno艣膰 zabawy z r贸wie艣nikami (zar贸wno na inicjowanie zabawy, ale tak偶e wchodzenie okre艣lon膮 rol臋 w trakcie zabawy tematycznej),
  • 聽nabywanie umiej臋tno艣ci poznawczych w zakresie np.: rozpoznawania nie tylko podstawowych emocji takich jak: rado艣膰, gniew, smutek, l臋k, ale i tych bardziej z艂o偶onych jak: podekscytowanie, mi艂o艣膰, duma, itp.,
  • 聽rozw贸j umiej臋tno艣ci radzenia sobie z codziennymi sytuacjami,
  • 聽jak r贸wnie偶 rozumienie zasad spo艂ecznych.

Emocji uczymy si臋, obserwuj膮c innych ludzi. Dziecko widz膮c reakcje swoich bliskich w okre艣lonych sytuacjach oraz konsekwencje takiego a nie innego zachowania, poznaje po pierwsze, r贸偶ne emocje i to, w jaki spos贸b przejawiaj膮 si臋, po drugie, regu艂y obowi膮zuj膮ce w kontaktach mi臋dzyludzkich.

Ponadto pokazuj膮c dzieciom r贸偶ne nasze zachowania w r贸偶nych sytuacjach, pokazujemy im, 偶e emocje s膮 czym艣 naturalnym i wpisanym w nasze 偶ycie.

 

Jakie trudno艣ci w sferze emocji przejawiaj膮 osoby z autyzmem?

 

Autyzm to zesp贸艂 zaburze艅, w艣r贸d kt贸rych mo偶emy wymieni膰 deficyt m.in. umiej臋tno艣ci spo艂ecznych i tych zwi膮zanych z emocjami.

Ju偶 w okresie niemowl臋cym mo偶na zauwa偶y膰 pewne nieprawid艂owo艣ci w rozwoju emocjonalno-spo艂ecznym, bowiem dzieci dotkni臋te tym zaburzeniem najcz臋艣ciej od najm艂odszych lat nie wykazuj膮 zainteresowania kontaktami z najbli偶szymi osobami.

Ten brak kontaktu dotyczy nie tylko os贸b, kt贸re pojawiaj膮 si臋 w jego 偶yciu czy to systematycznie, czy to okazjonalnie, ale bardzo cz臋sto matki, gdzie w pierwszych miesi膮cach 偶ycia dziecko potrzebuje jej blisko艣ci.

Widoczny b臋dzie tak偶e u tych dzieci cz臋sto brak reakcji, jaka powinna pojawi膰 si臋 w momencie wyci膮gania w ich kierunku r膮k. Cz臋sto r贸wnie偶 nie odwzajemniaj膮 u艣miechem czyjego艣 u艣miechu.

Z kolei w okresie przedszkolnym dostrzec mo偶na trudno艣ci lub w og贸le brak wchodzenia w jakiekolwiek relacje z r贸wie艣nikami. Cz臋sto zauwa偶alne s膮 ju偶 wtedy dysfunkcje komunikacyjne, kt贸re dodatkowo utrudniaj膮 kontakty.

Dziecko autystyczne z regu艂y bawi si臋 samo, nie szuka 鈥瀔ompana鈥 do zabawy. Jego zabawy s膮 najcz臋艣ciej schematyczne. Trudno艣膰 sprawiaj膮 tak偶e jakiekolwiek zabawy tematyczne. Dziecko autystyczne najcz臋艣ciej nie podejmuje pr贸by wej艣cia w swoja rol臋 w trakcie zabawy (je艣li ju偶 jest w grupie r贸wie艣nik贸w), ze wzgl臋du na brak rozumienia regu艂 i okre艣lonych zachowa艅 spo艂ecznych.

Omawiaj膮c kwesti臋 zaburze艅 emocjonalnych u os贸b z autyzmem, warto zwr贸ci膰 uwag臋 na to, w jaki spos贸b zachowuj膮 si臋 w kontaktach z innymi osobami. I tak zauwa偶y膰 mo偶na, 偶e te osoby cz臋sto (ale nie zawsze tak musi by膰):

  • nie potrafi膮 prawid艂owo odczytywa膰 emocji innych os贸b, ale te偶 cz臋sto niew艂a艣ciwe reaguj膮 na ich zachowania,
  • charakteryzuje ubogo艣膰 w wyra偶aniu swoich emocji nie tylko poprzez mimik臋, ale tak偶e gest, intonacj臋 g艂osu,
  • reaguj膮 nieadekwatnie do zaistnia艂ej sytuacji,
  • maj膮 trudno艣膰 w rozumieniu przyj臋tych zasad spo艂ecznych,
  • s膮 nie艣wiadome uczu膰 i my艣li, pragnie艅 innych os贸b,
  • odznaczaj膮 si臋 oboj臋tno艣ci膮 w kontaktach,
  • ignoruj膮 cz臋sto osoby z otoczenia,
  • nie nawi膮zuj膮 kontaktu wzrokowego, a podczas jakichkolwiek kontakt贸w zachowuj膮 dystans.

 

Warto tutaj jednak podkre艣li膰, 偶e zdolno艣ci emocjonalno-spo艂eczne dzieci z autyzmem s膮 zr贸偶nicowane. Wy偶ej zosta艂 wymieniony szereg zaburze艅 zwi膮zanych z omawianym tematem, jednak nie znaczy to, 偶e wszystkie i w tym samym stopniu b臋d膮 zauwa偶alne w zachowaniu ka偶dego dziecka autystycznego. Ponadto nale偶y tak偶e podkre艣li膰, 偶e wyst臋powanie zaburze艅 w tym zakresie nie oznacza jednoznacznie, 偶e osoba z omawianym zaburzeniem nie b臋dzie w stanie nigdy utrzymywa膰 kontakt贸w spo艂ecznych. Niezb臋dna jest tutaj jednak terapia w tym zakresie.

Poni偶ej znajduj膮 si臋 propozycje kilku 膰wicze艅, kt贸re mo偶na wykorzysta膰 w pracy nad emocjami:

 

  1. Poznawanie emocji

Nasze emocje powi膮za膰 mo偶emy nie tylko z okre艣lonym zachowaniem, sposobem m贸wienia, intonacj膮, ale tak偶e z wyrazem twarzy. Gdy jeste艣my szcz臋艣liwi, na naszej twarzy pojawia si臋 szeroki u艣miech. Gdy jeste艣my smutni, nasz wyraz twarzy jest ponury, mo偶e pojawi膰 si臋 艂za, z kolei gdy jeste艣my 藕li, pojawia si臋 specyficzny grymas, brwi przyjmuj膮 okre艣lony uk艂ad, itp. Opowiadaj膮c o emocjach, warto dziecku autystycznemu pokaza膰 obraz twarzy charakterystyczny dla danej emocji. I tu mo偶na: wykorzysta膰 gotowe ilustracje, zademonstrowa膰 osobi艣cie emocj臋.

moje emocje - drewniane tabliczki

 

  1. Rozpoznawanie emocji

Opr贸cz pokazywania i nazywania emocji, warto skupi膰 si臋 tak偶e na ich rozpoznawaniu i nazywaniu przez dziecko. Mo偶na tutaj wykona膰 szereg 膰wicze艅 tj.: gra memo, gdzie dziecko ma odszuka膰 dwie takie same twarze, lub dwie r贸偶ne twarze pokazuj膮ce tak膮 sam膮 emocj臋 (drugi wariant jest trudniejszy, poniewa偶 wymaga od dziecka powi膮zania zdobytych informacji), uk艂adanie np. z klock贸w twarzy przedstawiaj膮cej okre艣lon膮 emocj臋. Nie mo偶na tak偶e zapomnie膰 tutaj o nazywaniu emocji. Dziecko po wykonaniu danego zadania, po odszukaniu okre艣lonej emocji, itp., powinno nazwa膰 emocj臋 czy to werbalnie, czy to przy wykorzystaniu alternatywnych metod komunikacji, je艣li nie komunikuje si臋 za pomoc膮 mowy.

Poni偶ej mo偶esz pobra膰 przyk艂adowe karty pracy z zabaw膮 na rozpoznawanie i nazywanie emocji.

POBIERZ PRZYK艁ADOWE KARTY PRACY

Ca艂y zestaw kart pracy do艂膮czamy ka偶dorazowo przy zakupie wybranych pomocy do nauki emocji z naszego sklepu: ZOBACZ TU!

  1. Praca z lusterkiem

M贸wi膮c o emocjach, mo偶na tak偶e w 膰wiczeniach wykorzysta膰 lustro. Dziecko patrz膮c na swoje odbicie oraz na odbicie osoby mu towarzysz膮cej, b臋dzie mog艂o zobaczy膰, jak twarz drugiej osoby wygl膮da, jak zmienia si臋 pod wp艂ywem emocji. B臋dzie mog艂o tak偶e spr贸bowa膰 mimik膮 wyrazi膰 okre艣lon膮 emocj臋.

big zestaw do nauki rozpoznawania emocji 9

  1. 膯wiczenia z kartami pracy

Prac臋 u艂atwi膰 mog膮 tak偶e r贸偶nego rodzaju karty pracy. Na rynku dost臋pne jest mn贸stwo materia艂贸w, bazuj膮cych na emocjach. Pracuj膮c z dzie膰mi z autyzmem, warto tak je dobiera膰, by by艂y proste, bez zb臋dnych szczeg贸艂贸w, kt贸re mog艂yby utrudni膰 odbi贸r i samo wykonanie zadania. Osobi艣cie polecam pozycje, kt贸re bazuj膮 na prostych zdj臋ciach lub ilustracjach przedstawiaj膮cych r贸偶ne sytuacje z 偶ycia, kt贸re mo偶na po艂膮czy膰 z dan膮 emocj膮. Przyk艂adowo: zdj臋cie dziecka, kt贸re bawi si臋 misiem, mo偶emy po艂膮czy膰 z rado艣ci膮. Dziecko, kt贸re zobaczy艂o mysz, mo偶emy uto偶samia膰 z l臋kiem, itp.

Poni偶ej mo偶esz pobra膰 przyk艂adowe karty pracy.聽

POBIERZ PRZYK艁ADOWE KARTY PRACY

Ca艂y zestaw kart pracy do艂膮czamy ka偶dorazowo przy zakupie wybranych pomocy do nauki emocji z naszego sklepu: ZOBACZ TU!

  1. Kontakt z r贸wie艣nikami

Je艣li mamy mo偶liwo艣膰 wej艣膰 z dzieckiem autystycznym w grup臋, to wed艂ug mnie, b臋dzie to doskona艂a terapia dla tego dziecka. Bowiem obcowanie z okre艣lonymi prawid艂owymi zrachowaniami w okre艣lonych sytuacjach, poznawanie w praktyczny spos贸b obowi膮zuj膮cych zasad, mo偶e doskonale oddzia艂ywa膰 na dziecko, kt贸re zasad nie rozumie. Nale偶y tutaj jednak dobrze przygotowa膰 dziecko do takiego wej艣cia w grup臋, poniewa偶 mo偶e r贸偶nie zareagowa膰. Nale偶y wzi膮膰 tutaj pod uwag臋 mo偶liwo艣ci i umiej臋tno艣ci dziecka jak r贸wnie偶 jego l臋ki.

 

Aby dziecko z autyzmem potrafi艂o rozpoznawa膰 prawid艂owo emocje, aby potrafi艂o odczytywa膰 intencje, my艣li innych, aby w艂a艣ciwie reagowa艂o na ujawniane emocje drugiej osoby, w ko艅cu aby rozumia艂o zasady panuj膮ce w kontaktach spo艂ecznych, aby uczestniczy艂o w kontaktach z innymi osobami nale偶y stale wspiera膰 go w rozwoju jego umiej臋tno艣ci emocjonalno-spo艂ecznych.

 

Wi臋cej pomocy do pracy nad emocjami znajdziesz w sklepie Arante.pl

Sprawd藕 w arante.pl

 

Autor:

Dorota Ko艣kiewicz

Wieloletnia nauczycielka j臋zyka polskiego, oligofrenopedagog, surdopedagog, logopeda, terapeuta pedagogiczny, pasjonatka nauki przez zabaw臋.

 

 

 

 

 

 

Jak wspiera膰 rozw贸j dziecka?

Dzieci uwielbiaj膮 poznawa膰 nieznane. Interesuje je wszystko, co je otacza. Uwielbiaj膮 gry i zabawy, s膮 to formy aktywno艣ci, w kt贸rych ch臋tnie uczestnicz膮. To w艂a艣nie przez zabawy i r贸偶ne 膰wiczenia wykonywane wsp贸lnie z rodzicem czy opiekunem mog膮 si臋 rozwija膰. Jak zatem wspiera膰 rozw贸j dziecka? Przede wszystkim tak, aby by艂 to proces przyjemny zar贸wno dla dziecka, rodzica, nauczyciela…

Zabawki Montessori? Dlaczego Montessori?

聽Nie da si臋 ukry膰, 偶e metoda nauczania opracowana przez Mari臋 Montessori ci膮gle zyskuje na popularno艣ci. Jak grzyby po deszczu pojawiaj膮 si臋 nowe przedszkola czy szko艂y, realizuj膮ce za艂o偶enia pedagogiki Montessori. Rynek oferuje te偶 coraz wi臋cej materia艂贸w edukacyjnych, kt贸re stanowi膮 inspiracj臋 do poznawania 艣wiata. Sk膮d ta popularno艣膰? Dlaczego Montessori? Dlaczego warto wybra膰 zabawki Montessori?

Kiedy zabra膰 dziecko do logopedy?

Je艣li zauwa偶asz, 偶e Twoje dziecko wyra藕nie odbiega od poziomu r贸wie艣nik贸w, lub wykazuje zachowania, kt贸re budz膮 Tw贸j niepok贸j, to najlepiej skonsultuj to ze specjalist膮. W tym wypadku lepiej wykaza膰 si臋 nadgorliwo艣ci膮 i spa膰 spokojnie, ni偶 podej艣膰 do problemu lekcewa偶膮co i niepotrzebnie op贸藕ni膰 terapi臋.

Jak wspiera膰 rozw贸j mowy dziecka?

Mowa jest niezwykle wa偶n膮 umiej臋tno艣ci膮 w 偶yciu, gdy偶 stanowi podstaw臋 komunikacji. Umiej臋tno艣膰 poprawnego m贸wienia wp艂ywa na ca艂okszta艂t rozwoju dziecka i p贸藕niejsze powodzenia w szkole. Niestety osoby z wadami wymowy staj膮 si臋 cz臋sto przedmiotem drwin i po艣miewiska w艣r贸d r贸wie艣nik贸w. Warto zatem przyjrze膰 si臋 temu, czy dziecko rozwija si臋 poprawnie w tym zakresie.
Mowa, to r贸wnie偶 narz臋dzie do przekazywania uczu膰, my艣li czy nawi膮zywania kontakt贸w spo艂ecznych. Jak zadba膰 o to, by mowa dziecka rozwija艂a si臋 prawid艂owo?

Share This

Udost臋pnij

Udost臋pnij swoim znajomym